مرتضى راوندى
632
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
غربى و مقالاتى راجع به شاخههاى ديگر هنر همواره با نقاشيهايى از غرب نيز چاپ مىكرد . بايستى اين مجله را يكى از مهمترين نمايندگان آن قشر از روشنفكران ايران دانست كه هدفشان شناساندن جهت فرهنگ فارسى در جهان بود . پنج سال بعد از آن نشريه يغما درآمد كه اولين شماره آن در سال 1327 شمسى در صحنه مطبوعات ظاهر شد . نام اين نشريه اشاره به اولين طنزنويس فارسى قرن اخير بود كه نوهء او يغمايى شاعر معروف نيز سردبيرى مجله را به عهده داشت . عناوين زيرين آن - ادبى ، علمى ، تاريخى ، اجتماعى - بود كه مبين اين بود كه گستره وسيع موضوعات آن بيشتر اختصاص به مسائل علمى دارد تا هنرى . اين مجله با اطلاعاتى راجع به علوم جديد و سروكار داشتن با مسائل نوين جامعهشناسى ، قومنگارى ، زبانشناسى و غيره جذابيت زيادى پيدا كرد . ( مثلا در اين مجله انتقادات كوبندهاى راجع به مطالعات ايرانشناسى غربى خصوصا از نظر واژهنگارى از رشحه قلم زبانشناسان ايرانى منتشر شد . ) در ميان نويسندگان اين نشريه نامهاى معروفى چون رضازاده شفق ، مجتبى مينوى ، لطفعلى صورتگر ، مهدى حميدى ، ايرج افشار و ديگران ديده مىشدند . گاه گدارى آثار ادبى جديد صفحات نشريات تحقيقى را آذين مىبستند : مثل نشريات دانشكده ادبيات دانشگاههاى تهران و تبريز يعنى مجله دانشكده ادبيات تهران و نشريه دانشكده ادبيات تبريز كه به نوعى ديگر در آثار محققين ايرانى و خارجى به مسائل بشريت مىپرداختند ؛ و يا نشريه فرهنگ ايران زمين كه بيشتر با مسائل زبانشناسى ولى با موضوعات عميق فرهنگى سروكار داشت . يكى از مجلات جالب ادبى مهر بود كه در آغاز مدير آن مجيد موقّر و سردبير نصر اللّه فلسفى بود كه در ميان كارهاى ديگر ارزشمند فلسفى در زمينهء آثار ادبى و تاريخى ايران بسيار برجسته است . مجلهء يادگار كه توسط عباس اقبال آشتيانى ( متوفى 1334 شمسى ) ايجاد شد ، نهتنها به ادبيات بلكه به مطالعات تاريخى نيز مىپرداخت . آينده به سردبيرى محمود افشار بيشتر با مسائل اجتماعى و سياسى سروكار داشت . كميته شوراى صلح جهانى ايران مجلهاى با همكارى نويسندگان نسل جديد ايران منتشر مىكرد ؛ در اين نشريه ترجمههايى از آثار شخصيتهاى جهان در امر صلح نظير « لويى آراگون » و « ايليا ارنبورگ » و ديگران و از جمله بررسيهاى نظرى كه هدفشان اشاعه صلح درميان ملل بود به چاپ مىرسيد . نام اين نشريه اصلا كبوتر صلح بود كه بعدها پيك صلح شد . در رابطه با مجلات يك سلسله ترجمه نيز همراه با طرح چاپى از عناوين